Το έργο της στερέωσης και αποκατάστασης του τζαμιού, εγκαινίασε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, στέλνοντας το μήνυμα πως η προστασία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, είναι ευθύνη όλων
Δύο σημαντικά μνημεία, το Τζαμί της Καλούτσιανης και τα οθωμανικά λουτρά στο Κάστρο των Ιωαννίνων, εγκαινίασε το πρωί της Παρασκευής, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας, στο πλαίσιο της επίσκεψής του στα Ιωάννινα.
Πρόκειται για δυο αποκατεστημένα Οθωμανικά Μνημεία, σημαντικά για την διατήρηση της ιστορικής μνήμης και συνέχειας της πόλης.
Ειδικότερα, ο κ. Τασούλας εγκαινίασε το έργο της στερέωσης και αποκατάστασης στο Τζαμί Καλούτσιανης, παρουσία της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη, του Περιφερειάρχη Ηπείρου Αλέξανδρου Καχριμάνη, του Δημάρχου Ιωαννίνων Θωμά Μπέγκα και των Σεβασμιωτάτων Μητροπολιτών Ιωαννίνων κ.κ. Μάξιμου, Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου κ.κ. Ιερόθεου και Δρυϊνουπόλεως, Πωγωνιανής και Κονίτσης κ.κ. λέξιου και αμέσως μετά επισκέφθηκε το Οθωμανικό Λουτρό στο Κάστρο Ιωαννίνων, όπου τέλεσε τα εγκαίνια της αποκατάστασης και ανάδειξής του σε επισκέψιμο μνημείο.
Κατά τον χαιρετισμό του, στο Τζαμί Καλούτσιανης ο κ. Τασούλας υπογράμμισε ότι τα Γιάννενα, αποτελούν «ένα πολιτιστικό παλίμψηστο, μία διαρκή πολιτιστική ανανέωση, που έρχεται με τον καιρό και φεύγει, αλλά δεν εξαλείφεται, γιατί κάθε περίοδος αφήνει το αποτύπωμά της άξιο σεβασμού από τους επιγενόμενους, δηλαδή από εμάς».
Αναφερόμενος στην συνοικία Καλούτσιανη υπενθύμισε ότι «οι παλαιότεροι θα θυμούνται, ότι εδώ που τώρα είναι το “Nέον” και παλαιότερα το “Mαντείον” ήταν μόνο χάνια και σπίτια. Ήταν το χάνι του Κιτσαρά, ήταν το χάνι του Τσινάβου, το χάνι του Ντανάκα, του Μούλια, του Χολέβα. Αυτά τα χάνια είχαν μαγειρεία, είχαν πεταλωτήρια, είχαν παχνιά, είχαν και τσαρουχάδικα. Αυτές οι δουλειές υπήρχαν τότε στην Καλούτσιανη».
Σημείωσε, επίσης, ότι «Ο χρόνος τα άφησε όλα πίσω αλλά δεν τα ξεχνάμε. Και αυτός ο χρόνος που περνάει, κάτι μας χρωστάει, κάτι μας οφείλει» και συμπλήρωσε ότι «αυτή την οφειλή την ξεπληρώνουμε με φροντίδα και συντήρηση. Η συντήρηση δεν είναι ο αντίπαλος της προόδου, όπως επιφανειακά πολλοί νομίζουν. Λέμε όλοι επιφανειακά ότι υπάρχουν δύο ρεύματα στην φιλοσοφία, στην τέχνη, στην πολιτική: η πρόοδος και η συντήρηση. Όχι, τα πράγματα είναι πιο σύνθετα. Το αντίθετο της συντήρησης δεν είναι η πρόοδος. Το αντίθετο της συντήρησης είναι η σήψις. ‘Αρα η συντήρηση είναι και πρόοδος, γιατί αναχαιτίζει, εμποδίζει τη σήψη».
Σχετικά με την ανάδειξη του Τζαμιού της Καλούτσιανης, έκανε λόγο «για ένα έργο προοδευτικό, ενός Τζαμιού που επιβεβαιώνει την ύπαρξη ενός ιστορικού συνόλου πολλών στιγμών, διαδοχικών επιστρώσεων μνήμης και ιστορίας στην πόλη μας, η οποία, έχει βαθύ βυζαντινό αποτύπωμα».
Όπως επισήμανε «ήταν σημαντικό κέντρο του Δεσποτάτου της Ηπείρου. Πέρασε αναίμακτα το φθινόπωρο του 1430 στα χέρια των Οθωμανών, γιατί διδαχθήκαμε από την άλωση της Θεσσαλονίκης, που είχε σφαγές και εξανδραποδισμούς και οι Γιαννιώτες φρόντισαν, αυτά, να τα αποφύγουν και τα απέφυγαν και πήραν προνόμια. Και δεν πήραν προνόμια μόνο οι Γιαννιώτες. Πήρε προνόμια και το Ζαγόρι. Γιατί το Ζαγόρι, όπως και άλλες περιοχές της Περιφέρειάς μας, συνδέεται με τα Γιάννενα. Και αυτά τα προνόμια ήταν η διατήρηση της ιδιοτυπίας μας. Της ιδιοτυπίας των κοινοτήτων, της εκκλησιαστικής ιδιοτυπίας, η υπόσχεση να μην γκρεμίσουν τις εκκλησίες, η υπόσχεση να μην γίνει παιδομάζωμα στα Γιάννενα. Και έτσι αναπτύχθηκε η πόλη μέσα στο Κάστρο».
Υπενθύμισε, ακόμη, ότι «Μέχρι την αποτυχημένη εξέγερση του Επισκόπου Τρίκκης το 1611, οπότε όλα αυτά καταργήθηκαν. Γκρεμίστηκαν εκκλησίες, στη θέση τους έγινε το Φετιχιέ Τζαμί και το Τζαμί του Ασλάν Πασά. Έφυγαν οι Γιαννιώτες από το Κάστρο και μπήκαν οι Οθωμανοί. Αλλά αυτή η πόλη, ακάματη, μετά από λίγο ξανασηκώνει κεφάλι. Και ακολουθεί μία μεγάλη περίοδος η οποία έφερε τα Γιάννενα τέλη του 19ου αιώνα, να έχουν 30.000 πληθυσμό, 20.000 Έλληνες και 10.000 Μουσουλμάνους και Εβραίους. Και μετά, ήταν ο τόπος των ευεργετών, ο τόπος της νεοελληνικής αναγέννησης, ο τόπος της παιδείας, ίσα με την απελευθέρωσή τους, 480 και περισσότερα χρόνια από την κατάληψή τους από τον Σινάν Πασά».
Ακολούθως, παρατήρησε, ότι «Όλα αυτά τα χρόνια, είχαμε έναν διαρκή πολιτιστικό εμπλουτισμό, ακόμη και με έργα τα οποία έκαναν ελληνικά χέρια, κι ας ήταν μνημεία άλλων πολιτισμών, κι ας ήταν απεχθής και δυσοίωνη η ιστορική συγκυρία που τα είχε γεννήσει, τα οποία ενσωματώθηκαν στην πολιτιστική μας ταυτότητα. Και αυτή την ενσωμάτωση σήμερα τιμούμε και αναδεικνύουμε εδώ στην Καλούτσιανη, σε μια γειτονιά που δικαιούταν και άξιζε την αναβάθμιση μετά από πολύ καιρό υποβάθμισης και μοναξιάς. Έτσι μια συνοικία σπουδαία, παλιά, ιστορική, αναζωογονείται χάρη στο πολιτιστικό μας απόθεμα».
Η υπουργός Πολιτισμού
Με τη σειρά της, στον χαιρετισμό, η υπουργός Πολιτισμού, η οποία συνέβαλε τα μέγιστα για να αποκατασταθεί σωστά το Τζαμί της Καλούτσιανης, αναφέρθηκε στη σημασία της απόδοσης ενός μνημείου στον πυρήνα του αστικού ιστού.
«Από εκεί που ένα μνημείο σε εγκατάλειψη αποτελούσε μια εστία δυσάρεστη για τη γειτονιά, σήμερα προσφέρουμε πνεύμα αναγέννησης», είπε και στη συνέχεια η κα Μενδώνη πρόσθεσε πως η αποκατάσταση έγινε εφικτή χάρη στα 2,2 εκ. ευρώ που εξασφαλίστηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης, ενώ ανακοίνωσε ότι από το Σάββατο και τα δύο μνημεία (Τζαμί και Χαμάμ) θα είναι ανοιχτά για το κοινό και τους επισκέπτες χωρίς εισιτήριο, καθώς πρέπει να είναι απόλυτα προσβάσιμα στην καθημερινότητα της πόλης.
Ο αναπληρωτής προϊστάμενος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ιωαννίνων Γιάννης Χουλιαράς διευκρίνισε ότι τα μνημεία θα είναι ανοιχτά μέχρι τις 3.00 το μεσημέρι. Η είσοδος θα είναι ελεύθερη χωρίς καταβολή εισιτηρίου.
Επιμέλεια: Βασίλης Λούπας
