Από το συνέδριο της ΚΕΔΕ ο υπ. Εσωτερικών, έκανε γνωστό πως η κυβέρνηση «βάζει στο συρτάρι» το μοντέλο των Ανωνύμων Εταιρειών και προχωρά σε οριστική λύση για τις ΔΕΥΑ – Την προσοχή των δήμων εφιστά ο Θ. Λιβάνιος για τις ανείσπραχτες οφειλές, οι οποίες φτάνουν τα 3 δις ευρώ
Εκλογή δημάρχων και περιφερειαρχών σε έναν γύρο και ηλεκτρονική ψηφοφορία στις αρχαιρεσίες για την ανάδειξη των νέων οργάνων της αυτοδιοίκησης προανήγγειλε ο υπουργός Εσωτερικών, Θοδωρής Λιβάνιος, από το βήμα του συνεδρίου της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας που πραγματοποιείται στην Αλεξανδρούπολη.
Στην ομιλία του την πρώτη μέρα των εργασιών του συνεδρίου, ο υπουργός Εσωτερικών ανέφερε ότι ο νέος κώδικας της αυτοδιοίκησης περιλαμβάνει πέντε βιβλία και 1.000 άρθρα που περιγράφονται σε περισσότερες από 1.600 σελίδες. Τόνισε πως η σύνταξή του ήταν ένα πολύ δύσκολο εγχείρημα και πρόσθεσε πως είναι έτοιμο σε ποσοστό 95%, με εξαίρεση μόνο το κομμάτι που αφορά στα νομικά πρόσωπα, οπότε εντός του μήνα θα παραδοθεί στο σύνολό του στους δήμους, προτού τεθεί σε δημόσια διαβούλευση.
Σε ό,τι αφορά τον εκλογικό νόμο, ο κ. Λιβάνιος σημείωσε πως με τον νέο κώδικα μπαίνουν ξεκάθαροι κανόνες που προσπαθούν να απαντήσουν στα πραγματικά προβλήματα, αναφέροντας χαρακτηριστικά το γεγονός ότι υπάρχουν δήμαρχοι και περιφερειάρχες που εκλέγονται με 30% της συμμετοχής.
«Θα πάμε σε σύστημα ενός γύρου, θα πάμε σε ηλεκτρονική ψηφοφορία, ενώ θα διορθώσουμε τον νόμο των εκλογικών δαπανών», είπε, χωρίς ωστόσο να δώσει λεπτομέρειες για τον τρόπο λειτουργίας του νέου συστήματος, όπως είχε κάνει στο περσινό συνέδριο στη Ρόδο, ούτε και για το απαιτούμενο ποσοστό εκλογής.
Ο υπουργός παρέπεμψε στις καλένδες το αίτημα της ΚΕΔΕ για μητροπολιτική διακυβέρνηση, ενός ενδιάμεσου – ενός ενάμιση, όπως είπε χαρακτηριστικά – βαθμού αυτοδιοίκησης ανάμεσα στους δήμους και στις περιφέρειες.
«Θα περίμενα, ενδεχομένως, να βλέπαμε μοντέλα που λειτουργούν στην υπόλοιπη Ευρώπη, όπως για παράδειγμα στο Παρίσι και στο Λονδίνο ή ακόμη και στη Νέα Υόρκη, αλλά αυτό είναι κάτι που μπορούμε να το εξετάσουμε και στο μέλλον», είπε.
Ο κ. Λιβάνιος χαρακτήρισε πολύ σημαντικό το γεγονός ότι πλέον ξεκαθαρίζει το τοπίο με τις 1.200 αρμοδιότητες που αφορούν την αυτοδιοίκηση, ενώ θεσπίζεται μόνιμος μηχανισμός μεταφοράς αρμοδιοτήτων με παράλληλη μεταφορά πόρων, προσωπικού και υποδομών. Επίσης, όπως είπε, απλουστεύεται τόσο η νομοθετική εξουσία που ασκεί η αυτοδιοίκηση, όσο και οι οικονομικές διαδικασίες.
Για τις ΔΕΥΑ
Ο υπουργός παρουσίασε αρκετά αναλυτικά την εικόνα στα οικονομικά των δήμων, απορρίπτοντας κατά βάση τους ισχυρισμούς των αιρετών, για περικοπές πόρων και αύξηση αρμοδιοτήτων, αναγνώρισε τη δίκαιη κριτική προς το Κράτος σε θέματα θεσμικών αρμοδιοτήτων και – για λογαριασμό του υπ. Περιβάλλοντος – παρουσίασε τους βασικούς άξονες του σχεδίου της Κυβέρνησης για το μέλλον των ΔΕΥΑ.
Εκεί υπήρξαν και οι περισσότερο ενδιαφέρουσες ανακοινώσεις καθώς η κυβέρνηση φαίνεται πως «βάζει στο συρτάρι» το μοντέλο των Ανωνύμων Εταιρειών με τη λογική που είχε παρουσιαστεί αρχικά από την προηγούμενη πολιτική ηγεσία, ενισχύοντας και διασφαλίζοντας το δημόσιο χαρακτήρα αφενός και την εξασφάλιση της βιωσιμότητά στους.
Οι ΔΕΥΑ όπως ανέφερε ο κ. Λιβάνιος υποχρεούνται στο εξής να αποστέλλουν και να αναρτούν τους προϋπολογισμούς τους στο Παρατηρητήριο Λειτουργικής Αυτοτέλειας.
Ρόλο συνεργάτη των ΔΕΥΑ αποκτά η ΑΑΔΕ ώστε να βεβαιώνονται στην Εφορία ληξιπρόθεσμες οφειλές απέναντί τους και να εισπράττονται. Δίνεται η δυνατότητα εφάπαξ ρύθμισης των ληξιπρόθεσμών οφειλών προς όλους, ετοιμάζεται ειδική προκήρυξη για την πρόσληψη μόνιμου προσωπικού στις ΔΕΥΑ και καταργούνται οι Σύνδεσμοι ή άλλοι φορείς ύδρευσης – αποχέτευσης που λειτουργούν Ενώσεις δήμων και σε κάθε ενότητα θα υπάρχει μία ΔΕΥΑ που θα αναλαμβάνει τα πάντα.
Αναφορικά με τα χρέη των 500 εκ. ευρώ των ΔΕΥΑ κυρίως προς τους παρόχους ενέργειας, θα δοθεί άμεσα ποσό 200 εκ. ευρώ για μερική αποπληρωμή και για το υπόλοιπο ποσό θα δοθεί η δυνατότητα είτε δανείων με ευνοϊκούς όρους από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων είτε δανεισμού από τις εμπορικές τράπεζες.
Για τις οφειλές
Σε ό,τι αφορά τα οικονομικά, ανέφερε πως το 2026 οι δήμοι θα λάβουν νέα οικονομική ενίσχυση της τάξης των 105 – 110 εκατ. ευρώ μέσα στον Νοέμβριο, καθώς επίσης επιχορήγηση 28 εκ. ευρώ για λειτουργικές δαπάνες των σχολείων και 50 εκ. ευρώ για κάλυψη δαπανών από δικαστικές αποφάσεις. ταυτόχρονα ανακοίνωσε ότι τον επόμενο χρόνο θα τριπλασιαστεί το κονδύλι για τα αδέσποτα ζώα και θα φτάσει τα 15 εκ. ευρώ.
Ο υπουργός χτύπησε καμπανάκι για τις ανείσπραχτες οφειλές των δήμων, οι οποίες, όπως είπε, φτάνουν τα 3 δισεκατομμύρια ευρώ, που αντιστοιχεί ετησίως σε περίπου 150 εκ. ανά δήμο. Ανέφερε χαρακτηριστικά ότι 70 δήμοι εισέπραξαν λιγότερα ανταποδοτικά σε σχέση με το 2024, 63 είχαν λιγότερα έσοδα, ενώ 101 δήμοι, δηλαδή σχεδόν ένας στους τρεις δεν έκανε προσπάθεια να εισπράξει τις οφειλές.
Ο κ. Λιβάνιος επέρριψε εμμέσως πλην σαφώς ευθύνες στους δήμους και για τη μη αξιοποίηση χρηματοδοτικών εργαλείων για την εκτέλεση έργων. Ανέφερε ενδεικτικά ότι από τα 3,7 δισ. για έργα που είναι ενταγμένα στο πρόγραμμα Τρίτσης, έχουν απορροφηθεί μόλις 1,8 δισ. ενώ για τα 90 εκ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης για ψηφιακό μετασχηματισμό η απορροφητικότητα είναι στο 15%.
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ
«Βγαίνουμε μπροστά, για να απαιτήσουμε ένα νέο μοντέλο λειτουργίας του Κράτους, στο οποίο η Αυτοδιοίκηση και οι τοπικές κοινωνίες θα πρωταγωνιστούν και δεν θα ακολουθούν», τόνισε ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ και δήμαρχος Αμπελοκήπων – Μενεμένης Λάζαρος Κυρίζογλου, κηρύσσοντας την έναρξη των εργασιών του ετήσιου τακτικού συνεδρίου της ΚΕΔΕ.
Το μήνυμα του συνεδρίου είναι «Επιτέλους Αυτοδιοίκηση, ισχυροί Δήμοι, κάθε μέρα δίπλα στους πολίτες», είπε ο κ. Κυρίζογλου, θέτοντας σε όλους τους συναδέλφους του τις προτεραιότητες, τις διεκδικήσεις, τα θεσμικά και οικονομικά ζητήματα, που αφορούν τους Δήμους της χώρας.
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ ζήτησε από την Πολιτεία επαρκή χρηματοδότηση των Δήμων, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Χωρίς χρήματα, δεν μπορούμε να λειτουργήσουμε. Ούτε να προσφέρουμε χρήσιμες υπηρεσίες στους πολίτες».
Ζήτησε ακόμη, μεταξύ άλλων, ολοκλήρωση του Νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης, ενίσχυση των Δήμων με το αναγκαίο προσωπικό, την υλοποίηση ενός ολοκληρωμένου προγράμματος υποστήριξης των μικρών ορεινών και νησιωτικών Δήμων, επιπλέον χρηματοδότηση για τη σχολική στέγη, εθνικό σχέδιο για τη διαχείριση υδάτων και των πράσινων απορριμμάτων, αντιμετώπιση των συνεπειών της κλιματικής κρίσης και του δημογραφικού, διαχείριση μεταναστευτικών και προσφυγικών ροών, θεσμοθέτηση της Μητροπολιτικής Αυτοδιοίκησης, ενώ εξέφρασε την αντίθεσή του στο κλείσιμο των ΕΛΤΑ.
Ο κ. Κυρίζογλου είπε, επίσης, πως το συνέδριο της ΚΕΔΕ διεξάγεται «σε μια περίοδο που δοκιμάζονται οι δημοκρατικοί θεσμοί και οι κανόνες του διεθνούς δικαίου» και πρόσθεσε: «Η Αυτοδιοίκηση, ως θεσμός που βρίσκεται διαχρονικά πιο κοντά στους πολίτες, αγωνιά πραγματικά για την κρίση αξιών, που πλήττει και την πατρίδα μας τα τελευταία χρόνια. Μας απασχολεί το γεγονός πως μεγάλο τμήμα της ελληνικής κοινωνίας διακατέχεται από αισθήματα απογοήτευσης, οργής, παραίτησης και αποχής, τα οποία αποτυπώνονται έντονα, σε όλες τις δημοσκοπήσεις».
Ανέφερε ακόμη πως «ο πολίτης απογοητεύεται όταν δεν μπορεί σε πάρα πολλές περιπτώσεις να βγάλει άκρη, για το ποιος ευθύνεται για μια σειρά ζητήματα που αφορούν την καθημερινότητά του». Συμπλήρωσε πως «εμμένουμε σε ένα ξεπερασμένο μοντέλο, που όταν “ κάθεται η στραβή”, ο ένας θεσμός ρίχνει την ευθύνη στον άλλο και στο τέλος το λογαριασμό τον πληρώνουν οι πολίτες», και υπογράμμισε πως καμία κυβέρνηση «από το 1975 ως σήμερα, δεν αγάπησε πραγματικά την Αυτοδιοίκηση».
Επιμέρους ρυθμίσεις
Ο κ. Λιβάνιος μίλησε για τον τομέα της υλοποίησης έργων, λέγοντας πως υπάρχει σοβαρό πρόβλημα καθυστερήσεων δίνοντας ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα για τα ενταγμένα έργα στο «Αντ. Τρίτσης» όπου οι εντάξεις φτάνουν τα 3,78 δις, οι συμβασιοποιήσεις είναι στα 2,8 και οι πληρωμές μόλις στο 1,8 δις. «Αυτό μας αφαιρεί τη δυνατότητα να προχωρήσουμε άμεσα σε ένα νέο πρόγραμμα γιατί δεσμευόμαστε από τα ποσά που παραμένουν αδιάθετα και δεν απορροφώνται», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Καταλήγοντας ο κ. Λιβάνιος παρουσίασε και μερικές «φωτογραφικές» διατάξεις που ικανοποιούν αιτήματα της ΚΕΔΕ όπως είναι η θέσπιση της δυνατότητας των δήμων να επιχορηγούν τη γέννηση ενός παιδιού στο δήμο τους, με το ποσό των 3.000 ευρώ, η θέσπιση της δυνατότητας εκτέλεσης δαπανών για ανάγκες δημόσιας υγείας, καυσίμων, χορήγησης επιδόματος στέγασης για εκπαιδευτικούς σε νησιωτικούς και ορεινούς δήμους, αλλά και η νομοθετική πρόβλεψη εξαίρεσης όχι μόνο των δημάρχων, αλλά και των αντιδημάρχων από τη διαδικασία του αυτοφώρου, ανακοίνωση που απέσπασε και το πιο θερμό χειροκρότημα.
Επιμέλεια: Βασίλης Λούπας
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΣ ΣΤΙΣ 7-11-2025
