Ο Δήμος Ιωαννιτών, σημειώνει πως, παρακολουθεί με ιδιαίτερη ανησυχία τις τελευταίες εξελίξεις που σχετίζονται με την αστυνομική διακοπή πολιτιστικών εκδηλώσεων και πανηγυριών, τα οποία οργανώνονται με ευθύνη τοπικών συλλόγων και φορέων του Δήμου.
Αυτό αναφέρει αρχικά η Δημοτική Αρχή Ιωαννίνων, σε ανακοίνωσή της, με αφορμή τις τελευταίες εξελίξεις με πανηγύρια και σε περιοχές της πόλης, τα οποία διακόπηκαν επειδή άγνωστοι κάλεσαν την αστυνομία, για διατάραξη νυχτερινής ησυχίας.
Στη συνέχεια η Δημοτική Αρχή αναφέρει και τα εξής: «Είναι βαθιά πεποίθησή μας ότι οι παραδοσιακές μουσικές εκδηλώσεις, ιδιαίτερα τα πανηγύρια, αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ηπείρου και βασικό στοιχείο συνοχής των τοπικών μας κοινωνιών. Ο εθιμικός χαρακτήρας των εκδηλώσεων αυτών δεν προσφέρει απλώς στιγμές διασκέδασης. Χτίζει γέφυρες που ενώνουν γενιές, αναδεικνύουν την τοπική ταυτότητα, ενεργοποιούν εθελοντικές δράσεις και προσφέρουν – ιδίως στους καλοκαιρινούς μήνες – έναν πολύτιμο τόπο συνάντησης για κατοίκους και απόδημους.
Οι πολιτιστικοί σύλλογοι, με μεράκι και προσωπική εργασία προσφέρουν πολιτιστικό έργο που οφείλουμε να προστατεύσουμε. Δεν μπορούμε να αποδεχτούμε ότι η παράδοση, ο χορός και το δημοτικό τραγούδι αντιμετωπίζονται σήμερα ως παραβατικές συμπεριφορές. Η αναγκαία ισορροπία ανάμεσα στην κοινή ησυχία και την πολιτιστική έκφραση δεν μπορεί να επιτυγχάνεται με χειροπέδες».
Και καταλήγοντας ο Δήμος Ιωαννιτών αναφέρει: «Ζητούμε από όλους να επιδείξουν πνεύμα κατανόησης και συνεργασίας. Η ανοχή που ζητείται από τους συμπολίτες μας που μένουν κοντά σε χώρους που γίνονται οι εκδηλώσεις αφορά μετρημένες μέρες το χρόνο, πάντα σε πλαίσιο σεβασμού, με σαφή χρονικά όρια και υπεύθυνη στάση από τους διοργανωτές. Ο Δήμος Ιωαννιτών υποστηρίζει την ανάγκη να θεσπιστεί ένα νέο ρυθμιστικό πλαίσιο που να λαμβάνει υπόψη την εθιμική, κοινωνική και πολιτιστική αξία των εκδηλώσεων αυτών, ώστε να μην καλείται η Αστυνομία να γίνεται ρυθμιστής της παραδοσιακής ψυχαγωγίας.
Η ελληνική παράδοση δεν είναι «παρανομία». Είναι δικαίωμα. Είναι πολιτισμός. Είναι αυτό που μας ενώνει. Και στον τόπο μας, δεν διαπραγματευόμαστε τη ζωντάνια της».
Η Πανηπειρωτική Συνομοσπονδία Ελλάδας
Παράλληλα, ψήφισμα – παρέμβαση είχαμε χθες για το ίδιο θέμα και από την Πανηπειρωτική Συνομοσπονδία Ελλάδας.
Η Πανηπειρωτική αναφέρει αρχικά πως «ξεκίνησε ήδη ο μεγάλος κύκλος των καλοκαιρινών πανηγυριών, που πραγματοποιείται κάθε χρόνο, σε κάθε γωνιά της Ελλάδας από τους κατά τόπους συλλόγους και ενώσεις των αποδήμων. Και στη γενέτειρα Ήπειρο σε όλα τα χωριά, συνήθως κατά τον εορτασμό της πολιούχου εκκλησίας, με κορύφωση τους, τις ημέρες του Δεκαπενταύγουστου. Τα πανηγύρια, για τους συλλόγους μας και τα χωριά, μας αποτελούν κορυφαίες ημέρες του χρόνου, ιδιαίτερα τα καλοκαιρινά, όταν σμίγουν όσοι κρατάνε ζωντανά τα χωριά όλο το χρόνο, με τους απόδημους, όσους φέτος καταφέρουν να βρεθούν στην ιδιαίτερη πατρίδα για λίγες μέρες, ξεπερνώντας το δυσβάσταχτο κόστος ζωής και μετακίνησης».
Και στη συνέχεια επισημαίνει: «Το τελευταίο διάστημα μέσα από εξαντλητικούς ελέγχους, επιβολή προστίμων, αυτόφωρες διαδικασίες, που πραγματοποιούνται σε πανηγύρια συλλόγων τόσο στην Ήπειρο αλλά και σε εκδηλώσεις που οργανώνονται από την αποδημία, επιχειρείται μία συστηματική προσπάθεια ουσιαστικά κατάργησης αυτών των κοινωνικών εκδηλώσεων. Πρόκειται για τη δεύτερη χρονιά καλλιέργειας ενός κλίματος αποθάρρυνσης για τους διοργανωτές των πανηγυριών που αδυνατούν να συμμορφωθούν προς τας υποδείξεις του νέου νομοθετικού πλαισίου το οποίο αντιμετωπίζει τα πανηγύρια με στυγνούς επαγγελματικούς όρους, ως κερδοσκοπικές επιχειρήσεις, αδυνατώντας να συμπεριλάβει πρόνοιες σε σχέση με τον ανεκτίμητο κοινωνικό και τοπικό τους ρόλο, την εθελοντική συμμετοχή στην επιτέλεσή τους.
Η Πανηπειρωτική Συνομοσπονδία Ελλάδας καλεί την κυβέρνηση και τις αρμόδιες υπηρεσίες στην άμεση αλλαγή του σχετικού νομοθετικού πλαισίου που χρήζει πολλών ουσιαστικών αλλαγών και έως τότε στην αναστολή ή έστω ελαστική εφαρμογή της παρούσας νομοθεσίας, για τη στήριξη των πανηγυριών του λαού μας, για σεβασμό και προστασία του ρόλου, της σημασίας, της πρακτικής τους.
Τα πρόστιμα και οι μηνυτήριες αναφορές τραυματίζουν ακόμη περισσότερο τις τοπικές κοινωνίες, τις μικρές κοινότητες, τους ίδιους τους τόπους ενώ αποθαρρύνουν το έργο και τη δράση των συλλογικών φορέων της αποδημίας που χρόνια τώρα στηρίζουν τα χωριά πολύπλευρα, σε πείσμα της πολύχρονης εγκατάλειψής τους από την επίσημη πολιτεία. Αντί να επιδίδονται στην καλλιέργεια ενός κλίματος παραλυσίας, φόβου και παροπλισμού, ας γονιμοποιήσουν τον διοικητικό οίστρο τους με μέτρα στήριξης των χωριών που απειλούνται από άμεση ερήμωση και μελλοντική εξαφάνιση, με μέτρα στήριξης της επαφής των αποδήμων με τον γενέθλιο τόπο».
Και καταλήγοντας η Πανηπειρωτική Συνομοσπονδία Ελλάδας, ζητά από την Πολιτεία:
• Να επιτρέπει την διοργάνωση των πανηγυριών αυτών, από τα μέλη και τους εθελοντές των συλλόγων κάτι που εξασφαλίζει πέραν της συνέχισης της παράδοσης και του αυθεντικού λαϊκού εθίμου, την ευγενή άμυλα μεταξύ των μελών, τον εθελοντισμό και την οικονομική λειτουργία των συλλόγων.
• Να επιτρέπει για την μία φορά τον χρόνο που συνήθως πραγματοποιούνται τα πανηγύρια, την παράταση του ωραρίου κοινής ησυχίας λίγο πέραν των κανονικών ωραρίων
• Να επιτρέπει την εθελοντική ανάπτυξη ερασιτεχνικών μουσικών και χορευτικών τμημάτων
• Να επιτρέπει την ανάπτυξη τραπεζοκαθισμάτων και την διάθεση εδεσμάτων
• Να συνεχίσει να ισχύει ο νόμος 4873/2021 κωδικοποιημένος με τον 5187/2025 περί απαλλαγής ΦΠΑ για παροχή υπηρεσιών και παράδοση αγαθών από συλλόγους και ενώσεις μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα για τέσσερες εκδηλώσεις το χρόνο.
Η Πανηπειρωτική Συνομοσπονδία Ελλάδας προσπαθεί πολύτροπα και έμπρακτα να αναδείξει την αξία και τη σημασία του Ηπειρώτικου Πανηγυριού. Από το 2014 άνοιξε μεγάλο διάλογο με τα μέλη της για το Ηπειρώτικο Πανηγύρι σήμερα. Από το 2019 διοργανώνει μεγάλο Ηπειρώτικο Πανηγύρι στην καρδιά της πόλης, με μεγάλη και ιδιαίτερα ενθαρρυντική συμμετοχή νεολαίας, στο Πεδίο του Άρεως, την πρώτη Κυριακή κάθε Οκτωβρίου, φέτος στις 5 Οκτωβρίου. Η ΠΣΕ διαρκώς πασχίζει για την ανάδειξη του ηπειρώτικου πανηγυριού ως στίβου της ζώσας παράδοσης, μακριά από ό,τι επιβουλεύεται την εξέλιξή του, αλλοτριώνοντας και εμπορευματοποιώντας το χαρακτήρα του. Επισημαίνει σε όλα τα μέλη της, στις Αδελφότητες και τους Συλλόγους, το ιδιαίτερο καθήκον στη διαφύλαξη των πανηγυριών ως κοινοτική, εθιμική πρακτική συνυφασμένη με τη μνήμη και τη σχέση μας με τον ίδιο τον τόπο.
Γι’ αυτό, και υπενθυμίζουμε στα σωματεία μας ότι η αυστηρή τήρηση της λαϊκής παράδοσης, η μουσική και τα τραγούδια που ακούγονται πρέπει να είναι αυστηρά παραδοσιακά ώστε να εμπίπτουν στις εξαιρέσεις των διατάξεων του Ν.2121/93 για την Πνευματική ιδιοκτησία, συγγενικά δικαιώματα και πολιτιστικά θέματα.
Ο αγώνας ενάντια σε ό,τι απειλεί την πραγματοποίηση των πανηγυριών, από τα πρόστιμα και τις μηνύσεις ως την αλλοτρίωση και την εμπορευματοποίηση, είναι κοινός και αδιαίρετος αγώνας για τη διαφύλαξη της ζώσας πολιτιστικής κληρονομιάς και για αυτό προτάσσεται ως άμεσος, αναγκαίος και καθολικός».
Επιμέλεια: Βασίλης Λούπας
