Στο πλαίσιο της διαβούλευσης για το Σχέδιο Νόμου του υπουργείου Περιβάλλοντος, στο οποίο η Δημοτική Αρχή κατέθεσε την πρότασή της
Την αξιοποίηση ενός θεσμικού εργαλείου που έρχεται από το παρελθόν, και συγκεκριμένα από το 1991 προτείνει ο Δήμος Ιωαννιτών στο πλαίσιο της διαβούλευσης για το Σχέδιο Νόμου του ΥΠΕΝ στο οποίο κατέθεσε την πρότασή του. Πρόκειται για τη δυνατότητα ιδιωτικών πολεοδομήσεων σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, ως συμπληρωματικό εργαλείο σχεδιασμού.
Η ιδιωτική πολεοδόμηση ωστόσο είναι μία σύνθετη διαδικασία που όμως δύσκολα μπορεί να βρει εφαρμογή σε μεμονωμένες περιπτώσεις ιδιοκτητών ακινήτων καθώς υπάρχει η ελάχιστη προϋπόθεση για την εδαφική έκταση επιφάνειας τουλάχιστον 50 στρεμμάτων που βρίσκεται εκτός σχεδίου και η οποία μπορεί να πολεοδομηθεί προς εξυπηρέτηση διαφόρων χρήσεων γης, όπως η γενική ή αμιγής κατοικία, ο τουρισμός και η αναψυχή, το πολεοδομικό κέντρο κ.α.
Όμως αν υποθέσουμε, ότι πρόκειται για την αξιοποίηση μίας έκτασης συνολικής επιφάνειας 50 στρεμμάτων, το 50% αυτής, δηλαδή τα 25 στρέμματα θα παραχωρούνται κατά κυριότητα στο Ελληνικό Δημόσιο.
Για περιοχές δηλαδή για τις οποίες γίνεται πολύς λόγος στα Ιωάννινα, όπως είναι ο Μάτσικας, η Αμφιθέα, το Πέραμα και οι Λογγάδες, η εφαρμογή της εν λόγω πρότασης φαντάζει απίθανη, με δεδομένες και τις συνθήκες της ιδιοκτησίας όπως όμως και τις απαιτήσεις που θέτει η ίδια η διαδικασία.
Από την άλλη όμως υπάρχουν και περιπτώσεις που μπορούν να αξιοποιήσουν ευκολότερα τη δυνατότητα αυτή, όπως είναι οι Οικοδομικοί Συνεταιρισμοί που συστάθηκαν και στην περιοχή των Ιωαννίνων, αλλά και στην Πρέβεζα, χωρίς στην ουσία να προχωρήσουν ποτέ στην υλοποίηση του αρχικού σχεδιασμού.
Ο Δήμος Ιωαννιτών όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση, ήταν ο μοναδικός δήμος που συμμετείχε στη συγκεκριμένη διαβούλευση, πέραν περιβαλλοντικών οργανώσεων και λοιπών φορέων, αναδεικνύοντας έμπρακτα την πρόθεσή του να συμβάλει ουσιαστικά στη διαμόρφωση του νέου θεσμικού πλαισίου.
Για το περιεχόμενο της παρέμβασης ο δήμαρχος Ιωαννίνων, Θωμάς Μπέγκας, ενημέρωσε με επιστολή του όλους τους βουλευτές της Π.Ε. Ιωαννίνων.
Στην παρέμβασή του επικεντρώνεται στις διατάξεις που αφορούν την πολεοδομική ένταξη εκτάσεων, επισημαίνοντας ότι η δυνατότητα επέκτασης σχεδίου πόλης δεν αρκεί από μόνη της για να εξασφαλίσει τις αναγκαίες προϋποθέσεις βιώσιμης ανάπτυξης.
Όπως επισημαίνεται, μέσω των ιδιωτικών πολεοδομήσεων μπορεί να εξασφαλιστεί σημαντική αύξηση των προστατευόμενων και περιβαλλοντικά αναβαθμισμένων χώρων, δημιουργία εκτεταμένων κοινόχρηστων και κοινωφελών εκτάσεων, δυνατότητα υλοποίησης πολιτικών κοινωνικής κατοικίας, καθώς και ανάπτυξη υποδομών εκπαίδευσης, κοινωνικής πρόνοιας και άλλων δημόσιων λειτουργιών.
Για το περιβαλλοντικό ισοζύγιο
Ειδικότερα, υπογραμμίζεται ότι η διαδικασία αυτή οδηγεί στην απόδοση σημαντικού ποσοστού εκτάσεων στο Δημόσιο, ενισχύοντας το περιβαλλοντικό ισοζύγιο και δημιουργώντας νέους ελεύθερους χώρους, κάτι που δεν διασφαλίζεται με την απλή επέκταση σχεδίου πόλης.
Ο Δήμος Ιωαννιτών τονίζει ότι η πρότασή του είναι πλήρως ευθυγραμμισμένη με τον σχεδιασμό που έχει ήδη εγκριθεί από το Δημοτικό Συμβούλιο στο πλαίσιο εκπόνησης του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου και στοχεύει σε μια ισόρροπη, λειτουργική και κοινωνικά δίκαιη ανάπτυξη.
Πιο συγκεκριμένα η παρέμβαση του Δήμου Ιωαννιτών στη διαβούλευση ήταν η εξής:
«Εκτός από την επέκταση σχεδίου πόλης θα πρέπει να επιτρέπονται και οι ιδιωτικές πολεοδομήσεις σε εφαρμογή των διατάξεων του ν. 4280/2014 όπως ισχύει σήμερα και ειδικότερα στις περιοχές που ορίζονται ρητά σε αυτόν, (άρθρο 7), διότι η δυνατότητα αύξησης των χώρων περιβαλλοντικής προστασίας που εξασφαλίζεται από τις ιδιωτικές πολεοδομήσεις, δεν δύναται να εξασφαλιστεί από την απλή επέκταση σχεδίου πόλης. Σύμφωνα με τον ν. 4280/2014: «… Ποσοστό πενήντα τις εκατό (50%) της υπό ρύθμιση έκτασης αποδίδεται κατά κυριότητα στο Ελληνικό Δημόσιο… Η έκταση αυτή χαρακτηρίζεται ως προστατευόμενη περιοχή – περιαστικό πάρκο και η διαχείρισή της ανατίθεται στις υπηρεσίες του Δημοσίου και των οικείων Ο.Τ.Α. κατά τις κείμενες διατάξεις αναλόγως του χαρακτήρα προστασίας…».
Μέσω αυτής της διαδικασίας, δίνεται η δυνατότητα στους Δήμους της χώρας να εξασφαλίσουν σημαντικούς κοινωφελείς και κοινόχρηστους χώρους για τη βιώσιμη ανάπτυξη των περιοχών τους (π.χ πρόγραμμα κοινωνικής κατοικίας, χώρους εκπαίδευσης, κοινωνικής πρόνοιας κλπ).
Σε γραπτή του δήλωση ο δήμαρχος Ιωαννίνων, Θωμάς Μπέγκας, τονίζει τα ακόλουθα: «Η διαβούλευση αυτή αφορά το μέλλον του δήμου μας και δεν θα μπορούσαμε να απουσιάζουμε. Ο Δήμος Ιωαννιτών κατέθεσε μια τεκμηριωμένη και ρεαλιστική πρόταση προκειμένου να δοθούν περισσότερα εργαλεία στον πολεοδομικό σχεδιασμό, ώστε να εξασφαλίζονται ουσιαστικά οφέλη για την κοινωνία.
Οι ιδιωτικές πολεοδομήσεις, όταν γίνονται με σαφείς κανόνες, μπορούν να αποδώσουν σημαντικούς κοινόχρηστους χώρους, να στηρίξουν πολιτικές κοινωνικής κατοικίας και να ενισχύσουν την περιβαλλοντική προστασία. Αυτό που ζητάμε είναι ένα πλαίσιο που θα επιτρέπει στις τοπικές κοινωνίες να αναπτυχθούν με ισορροπία, δικαιοσύνη και προοπτική».
