Παρασκευή, 22 Οκτωβρίου, 2021

ΓΕΦΥΡΑ ΠΛΑΚΑΣ – Η Europa Nostra βράβευσε το έργο αποκατάστασης

Η πρότυπη αποκατάσταση του ιστορικού γεφυριού βραβεύτηκε, στα Τζουμέρκα – Λ. Μενδώνη: «Η Ελλάδα πορεύεται σε ένα ευοίωνο μέλλον» – Τη δημιουργία Μουσείου Πέτρας, πρότεινε ο Δήμαρχος Βορ. Τζουμέρκων

 

Σε μια ιδιαίτερη τελετή στον χώρο του αποκατεστημένου γεφυριού, εκπρόσωποι των συντελεστών του έργου παρέλαβαν την τιμητική πλακέτα από την Europa Nostra.

Πριν από λίγους μήνες, τον Μάιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Europa Nostra, που αποτελεί έναν οργανισμό για την πολιτιστική κληρονομιά, ανακοίνωσαν τους 24 νικητές των Βραβείων 2021. Ένα από τα έργα πολιτιστικής κληρονομιάς που διακρίθηκαν, ήταν η Γέφυρα Πλάκας, και ιδιαίτερα το έργο αποκατάστασης.

Το πρόγραμμα της εκδήλωσης περιελάμβανε χαιρετισμούς από τους υπουργούς Πολιτισμού Λ. Μενδώνη, και Υποδομών Κ. Καραμανλή, τον Περιφερειάρχη Ηπείρου Αλέξανδρο Καχριμάνη, τον πρύτανη του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου Ανδρέα Μπουντουβή, τον τέως πρόεδρο του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ηπείρου Χρίστο Παπαβρανούση και από τον δήμαρχο Βορείων Τζουμέρκων Γιάννη Σεντελέ.

Εκπρόσωποι της ομάδας του Μετσόβιου Πολυτεχνείου, της ομάδας της μελέτης εφαρμογής του έργου, της αναδόχου κατασκευαστικής εταιρίας και του φορέα επίβλεψης του έργου έκαναν μια σύντομη παρουσίαση της αποκατάστασης του γεφυριού.

Η  παράδοση της τιμητικής πλακέτας στην υπουργό κα Μενδώνη έγινε από την πρόεδρο της Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος και Πολιτισμού Λυδία Καρρά, από την εκπρόσωπο της ΕΛΛΕΤ στην Europa Nostra Αλεξάνδρα Προκοπίου και από τη γενική γραμματέα της Europa Nostra Sneška Quaedvlieg – Mihailović.

H εκδήλωση, η οποία έγινε με περιορισμένο αριθμό προσκεκλημένων λόγω των μέτρων κατά της Covid-19, έκλεισε με ξενάγηση στο γεφύρι από τον Μανώλη Κορρέ, πρόεδρο της Επιστημονικής Επιτροπής και ομότιμο Καθηγητή του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου.

Η Λ. Μενδώνη

Όπως είπε στον χαιρετισμό της κατά την τελετή απονομής η Λίνα Μενδώνη, «είναι μια ξεχωριστή μέρα. Γιατί το έργο, το οποίο έγινε εδώ και στο οποίο επένδυσε η επιστημονική κοινότητα εμπειρία, γνώση, χρόνο και κόπο, τιμάται και αναγνωρίζεται από μία οργάνωση της Κοινωνίας των Πολιτών, την Europa Nostra, η οποία τα τελευταία αρκετά χρόνια, έχει καθιερωθεί ως ο φορέας ο οποίος τιμά και αναδεικνύει ένα αναστηλωτικό έργο, ένα έργο αποκατάστασης μνημείου, το οποίο αποδίδεται στην κοινωνία».

Στη συνέχεια η υπουργός ανέφερε και τα εξής: «Είμαστε εδώ σήμερα, όλοι μαζί, για να θαυμάσουμε το έργο αυτό και να αποδώσουμε εύσημα και συγχαρητήρια στην επιστημονική κοινότητα, στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, στα δύο Υπουργεία, το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, το ΤΕΕ, στην Περιφέρεια Ηπείρου. Όλους όσους βοήθησαν ώστε να βρισκόμαστε εμείς σήμερα εδώ και να χαιρόμαστε έναν μοναδικό τόπο, ένα μοναδικό τοπίο και αυτό το εξαιρετικό έργο. Θα ήθελα να πω ότι το βραβείο, αυτή η τιμή που γίνεται στο Υπουργείο Πολιτισμού και στο δικό μου πρόσωπο από την Europa Nostra, είναι μία τιμή και ένα βραβείο, το οποίο αποδίδεται σε όλους τους συντελεστές. Στα δύο Υπουργεία, στο ΕΜΠ, στο ΤΕΕ, στην επιστημονική επιτροπή, η οποία λειτούργησε άψογα, υπό τον Καθηγητή Μανόλη Κορρέ. Τον Μανόλη Κορρέ της Ακρόπολης. Είναι κι αυτό μία απόδειξη ότι ο Κορρές δεν γνωρίζει καλλίτερα από οποιονδήποτε την Ακρόπολη, αλλά έχει τεράστια εμπειρία και τεχνογνωσία, η οποία αναγνωρίζεται συνεχώς και από όλο τον κόσμο.

Δεν θέλω να πω τίποτα περισσότερο. Θέλω να ευχαριστήσω όλους όσους δούλεψαν για το γεφύρι. Όλους όσοι είστε εδώ, σε αυτή την τιμητική εκδήλωση. Είναι πάντοτε πολύ ωραίο, οι Έλληνες επιστήμονες, οι ελληνικοί φορείς να τιμώνται από οργανώσεις, ευρωπαϊκές ή διεθνείς, καταξιωμένες στη συνείδηση του κόσμου».

Χαιρετισμοί

Με τη σειρά του ο Περιφερειάρχης Αλέξανδρος Καχριμάνης στον σύντομο χαιρετισμό του δεν παρέλειψε να ευχαριστήσει όλους όσους βοήθησαν ενώ επανέλαβε ότι «όταν είμαστε όλοι μαζί μπορούμε να πετύχουμε τα πάντα».

Ο πρύτανης του ΕΜΠ αναφέρθηκε στο ιστορικό αλλά και στα όσα ακολούθησαν δίνοντας έτσι την συνοπτική εικόνα όλων όσων έπρεπε να γίνουν αλλά και των εμποδίων που έπρεπε να ξεπεραστούν. Τέλος, επεσήμανε ότι θα πρέπει να υπάρξει μέριμνα και για άλλα γεφύρια και μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς.

Ο Δήμαρχος Γιάννης Σεντελές ξανά έζησε και ξανά θύμισε σε όλους την κατάρρευση αλλά και όσα έγιναν μετά. Στο ίδιο πλαίσιο και η ομιλία του τότε προέδρου του ΤΕΕ/Τμήμα Ηπείρου Χρήστου Παπαβρανούση που και εκείνος αναφέρθηκε στα όσα έγιναν ώστε το γεφύρι της Πλάκας να ορθωθεί ξανά για να ενώσει τις δυο πλευρές.

Και πρόταση για μουσείο πέτρας

Εν τω μεταξύ την δημιουργία ενός υπαίθριου μουσείου, προκειμένου να αναδειχθούν τα πεσμένα κομμάτια από το ιστορικό γεφύρι της Πλάκας ζήτησε από την υπουργό Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, ο δήμαρχος Βορείων Τζουμέρκων, Γιάννης Σεντελές.

Ειδικότερα κατά τον χαιρετισμό για την απόδοση της πλακέτας, πρότεινε στην υπουργό, σε συνδυασμό με το παλιό Τελωνείο, να γίνει ένα μουσείο πέτρας, στον χώρο του γεφυριού.

Το γεφύρι της Πλάκας

Το γεφύρι της Πλάκας είναι ένα μονότοξο πέτρινο γεφύρι, το μεγαλύτερο και πιο εντυπωσιακό του είδους του στην Ήπειρο.

Την 1η Φεβρουαρίου 2015, κατά τη διάρκεια μίας ισχυρής καταιγίδας η οποία προκάλεσε την υπερχείλιση του ποταμού, κατέρρευσε ένα σημαντικό μέρος της κύριας καμάρας και του ανατολικού βάθρου της γέφυρας.

Το έργο αποκατέστησε το γεφύρι στην παλιά του μορφή και ανέδειξε την υλική και άυλη του αξία εντός του ιδιαίτερου φυσικού τοπίου στο οποίο βρίσκεται. Το έργο ολοκληρώθηκε χάρη στην επιτυχημένη συνεργασία των υπουργείων Πολιτισμού και Αθλητισμού, Υποδομών, Οικονομικών, της περιφέρειας Ηπείρου, του ΕΜΠ και του ΤΕΕ, ενώ και χρηματοδοτήθηκε από το υπουργείο Οικονομικών και Ανάπτυξης. Η Περιφέρεια Ηπείρου και ένας ιδιωτικός χορηγός συνέβαλαν επίσης οικονομικά στο έργο.

Το γεφύρι χτίστηκε το 1866 στον ποταμό Άραχθο, με τόξο που εκτείνεται πλέον των  40 μ. σε μήκος και 20 μ. σε ύψος. Κατασκευάστηκε για να ενισχύσει την επικοινωνία και το εμπόριο στις γύρω κοινότητες και, μέχρι το 1913, βρισκόταν στη συνοριακή γραμμή μεταξύ Ελλάδας και Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, χρησιμεύοντας ως μία από τις δύο εισόδους στην ηπειρωτική χώρα. Έχει κηρυχθεί προστατευόμενο ιστορικό μνημείο και η ιστορική του σημασία για την Ελλάδα είναι σημαντική. Αν και κατά καιρούς πραγματοποιήθηκαν περιορισμένες επισκευαστικές εργασίες, καμία δεν αντιμετώπισε τη σοβαρή υποβρύχια διάβρωση των θεμελίων της γέφυρας.

Με ισχυρή δημόσια στήριξη, οι εργασίες ανάκτησης τμημάτων του γεφυριού της Πλάκας ξεκίνησαν σχεδόν αμέσως μετά την κατάρρευση του τον Φεβρουάριο του 2015. Πραγματοποιήθηκε εκτεταμένη διεπιστημονική έρευνα και τεκμηρίωση για τα αίτια της κατάρρευσης και για το σχεδιασμό ενός ολοκληρωμένου προγράμματος αποκατάστασης της γέφυρας.

Στόχος του προγράμματος ήταν η στερέωση των εναπομεινάντων τμημάτων της, η αντιμετώπιση των δομικών ζητημάτων που προέκυπταν από την ροή του ποταμού και η αναστήλωση της γέφυρας χρησιμοποιώντας, όπου ήταν εφικτό, υλικό που είχε καταπέσει και επιλέγοντας προσεκτικά κατάλληλα νέα υλικά, όταν ήταν αναγκαίο. «Η έρευνα και η τεκμηρίωση αποτέλεσαν μια σταθερή βάση για αυτό το έργο που είχε ως στόχο να προσδιορίσει και να αναπαράγει τις παραδοσιακές τεχνικές που χρησιμοποιήθηκαν στην κατασκευή της γέφυρας», σημείωσε η κριτική επιτροπή της Europa Nostra.

Το έργο είναι σημαντικό καθώς αποτελεί την πρώτη ανακατασκευή λίθινης γέφυρας στην Ελλάδα και ένα από τα λίγα παρόμοια έργα παγκοσμίως. Το ευρύ φάσμα εμπειρίας και γνώσης που ανακτήθηκε από αυτό το μοναδικό έργο εμπλουτίζει την επιστημονική κοινότητα, με τα αποτελέσματα να διαχέονται στη διεθνή κοινότητα μέσω δημοσιεύσεων και παρουσιάσεων σε συνέδρια.

ΔΗΜΟΦΙΛΗ