«Η συζήτηση να συνεχιστεί και να καταλήξει σε σχέδιο και δράσεις», σημειώνει το «Κοινό των Ηπειρωτών» μετά τη συζήτηση στο Περιφερειακό Συμβούλιο
«Σήμα κινδύνου» για την εξέλιξη του δημογραφικού στην Ελλάδα εκπέμπουν τα στοιχεία που ανακοίνωσε την Πέμπτη η Ελληνική Στατιστική Αρχή, τα οποία καταγράφουν περαιτέρω συρρίκνωση των γεννήσεων στη χώρα το 2025.
Τα νέα δεδομένα αποτυπώνουν τις αυξανόμενες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η χώρα στην αντιμετώπιση του δημογραφικού, ενώ αναδεικνύουν και τη σταδιακή μετατόπιση της μητρότητας σε μεγαλύτερες ηλικίες.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, οι γεννήσεις ζώντων στην Ελλάδα το 2025 υποχώρησαν στις 65.594 (33.620 αγόρια και 31.974 κορίτσια), από 68.467 (35.216 αγόρια και 33.251 κορίτσια) το 2024, σημειώνοντας μείωση κατά 2.873 γεννήσεις (-4,2%).
Σύμφωνα με τα στοιχεία στην Ήπειρο, οι γεννήσεις ζώντων το 2025 υποχώρησαν στις 1.596 (782 αγόρια και 814 κορίτσια), από 1.790 (932 αγόρια και 867 κορίτσια) το 2024, σημειώνοντας μείωση κατά 194 γεννήσεις (-10,8%).
Συγκριτικά με το 2024, οι πιο σημαντικές μειώσεις την περυσινή χρονιά καταγράφονται τους μήνες Νοέμβριο και Ιανουάριο, κατά 10,4% και 10,0% αντίστοιχα. Οι πιο σημαντικές αυξήσεις καταγράφονται τους μήνες Σεπτέμβριο και Μάιο, κατά 3,0% και 2,9% αντίστοιχα.
Όπως διευκρινίζει η ΕΛΣΤΑΤ, τα στοιχεία αναθεωρούνται μετά την ενσωμάτωση νεότερων στοιχείων ή την επικαιροποίηση προηγούμενων στοιχείων που διαβιβάζονται, κάθε φορά, από τα ληξιαρχεία.
Αύξηση γεννήσεων από γυναίκες άνω των 40
Από την ανάλυση του συνόλου των γεννήσεων ζώντων κατά ηλικιακή ομάδα της μητέρας για το 2025 σε σχέση με το 2015, οι κυριότερες μειώσεις, σε απόλυτες τιμές, καταγράφονται για τις ηλικιακές ομάδες 30 έως 34 (12.356 γεννήσεις), 25 έως 29 (7.922 γεννήσεις) και 35 έως 39 (4.597 γεννήσεις), ενώ οι κυριότερες αυξήσεις παρατηρούνται για τις ηλικιακές ομάδες 40 έως 44 (1.031 γεννήσεις) και 45 έως 49 (445 γεννήσεις). Αντίστοιχα, σύμφωνα με τη συγκριτική ανάλυση του συνόλου των γεννήσεων ζώντων κατά ηλικιακή ομάδα της μητέρας για το 2025 σε σχέση με το 2005, οι κυριότερες μειώσεις, σε απόλυτες τιμές, καταγράφονται για τις ηλικιακές ομάδες 25 έως 29 (20.775 γεννήσεις), 30 έως 34 (13.983 γεννήσεις) και 20 έως 24 (10.177 γεννήσεις), ενώ οι κυριότερες αυξήσεις παρατηρούνται για τις ηλικιακές ομάδες 40 έως 44 (2.955 γεννήσεις) και 45 έως 49 (852 γεννήσεις).
Όπως προκύπτει από τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ αναλογία γεννήσεων ζώντων από μητέρες με ελληνική ιθαγένεια προς τις γεννήσεις από αλλοδαπές μητέρες διαμορφώθηκε σε 8,9 προς 1 το 2025, έναντι 6,7 προς 1 το 2015 και 5,1 προς 1 το 2005.
Το «Κοινό των Ηπειρωτών»
Την ίδια στιγμή, υπενθυμίζουμε πως στη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Ηπείρου της 16ης Ιουνίου, με θέμα το δημογραφικό, πραγματοποιήθηκε μια πολύ σημαντική συζήτηση, με τη συμμετοχή του καθηγητή Δημογραφίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και Διευθυντή Ερευνών του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών, Βύρωνα Κοτζαμάνη, καθώς και του καθηγητή του Παντείου Πανεπιστημίου, Γιάννη Ψυχάρη.
Σύμφωνα με την παράταξη το «Κοινό των Ηπειρωτών», οι εισηγήσεις τους ανέδειξαν με σαφήνεια την κρισιμότητα και τις διαστάσεις του προβλήματος, παρουσιάζοντας ταυτόχρονα μέτρα και πολιτικές με χρονική διαβάθμιση, από τις άμεσες παρεμβάσεις έως τις μακροπρόθεσμες στρατηγικές.
Τα μεγαλύτερα προβλήματα καταγράφονται στις ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές, όπου δεν μειώνονται μόνο οι γεννήσεις, αλλά περιορίζεται δραματικά και ο αριθμός των νέων ανθρώπων που επιλέγουν να παραμείνουν, να εργαστούν και να δημιουργήσουν οικογένεια στον τόπο τους.
Για τον λόγο αυτό, το δημογραφικό και η εγκατάλειψη της υπαίθρου δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως ξεχωριστά ζητήματα. Απαιτούν συνδυασμό δημογραφικών, κοινωνικών, αναπτυξιακών, περιβαλλοντικών και χωρικών πολιτικών, καθώς και συνεργασία όλων των επιπέδων διακυβέρνησης.
Η παράταξη, το «Κοινό των Ηπειρωτών», κατέθεσε στη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου συγκεκριμένο οδικό χάρτη για την εκπόνηση ολοκληρωμένης Περιφερειακής Στρατηγικής για το Δημογραφικό, την Αναζωογόνηση και την Επανακατοίκηση της Υπαίθρου.
Ο οδικός αυτός χάρτης περιλαμβάνει τρία στάδια:
Τη διαμόρφωση ενός αρχικού περιφερειακού πλαισίου πολιτικής για ειδική συνεδρίασης του Περιφερειακού Συμβουλίου για την κατάθεση προτάσεων από παρατάξεις και φορείς.
Την οργάνωση ανοιχτής διαδικασίας διαβούλευσης με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και την κοινωνία των πολιτών καθώς και τη διοργάνωση και ανοικτών περιφερειακών ημερίδων, μία σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα, με θέμα το μέλλον της υπαίθρου και την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος
Τη σύνθεση των προτάσεων και την κατάρτιση ολοκληρωμένης περιφερειακής στρατηγικής, η οποία θα αποτελέσει τη βάση για τη διεκδίκηση πόρων, θεσμικών παρεμβάσεων και ειδικών πολιτικών από το κεντρικό κράτος, αλλά και για στοχευμένες ενέργειες της Περιφέρειας Ηπείρου.
Η πρότασή μας καταχωρήθηκε στα πρακτικά της συνεδρίασης. Θεωρούμε ότι το θέμα δεν πρέπει να σταματήσει εδώ. Το κεντρικό κράτος έχει τον κύριο λόγο και την κύρια ευθύνη για την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος και τη στήριξη της υπαίθρου, μέσα από μια συνεκτική εθνική στρατηγική, θεσμικές παρεμβάσεις και τη διάθεση των αναγκαίων πόρων. Ωστόσο, η Περιφέρεια Ηπείρου δεν μπορεί να παραμένει θεατής των εξελίξεων. Οφείλει να συντονίσει τον διάλογο, να αναλάβει πρωτοβουλίες, να ασκήσει πίεση προς την κεντρική διοίκηση και να υλοποιήσει δράσεις στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων και των δυνατοτήτων της.
Και καταλήγοντας η παράταξη αναφέρει: «Με βάση τα παραπάνω και λαμβάνοντας υπόψη:
– τη συνεχιζόμενη πληθυσμιακή συρρίκνωση και γήρανση του πληθυσμού της Ηπείρου,
– την εγκατάλειψη οικισμών και την αποδυνάμωση των ορεινών και απομακρυσμένων περιοχών,
– την ανάγκη ενίσχυσης της χωρικής και κοινωνικής συνοχής, καθώς και της παραγωγικής βάσης της Περιφέρειας,
– τις αυξανόμενες πιέσεις στις υποδομές λόγω της κλιματικής κρίσης και των ακραίων καιρικών φαινομένων,
τα συμπεράσματα της συζήτησης και τις εισηγήσεις που κατατέθηκαν στη συνεδρίαση
Καλούμε την Περιφερειακή Αρχή να δώσει συνέχεια στη συζήτηση και να αναλάβει τις αναγκαίες πρωτοβουλίες για τη διαμόρφωση μιας κοινής περιφερειακής στρατηγικής, με σαφείς στόχους, χρονοδιάγραμμα, συγκεκριμένες διεκδικήσεις και δράσεις».
Βασίλης Λούπας
