Πέθανε σε ηλικία 82 ετών ο σπουδαίος τραγουδιστής, Λάκης Χαλκιάς, μία από τις σημαντικές μορφές της ελληνικής παραδοσιακής και λαϊκής μουσικής.
Την είδηση του θανάτου του έκανε γνωστή η οικογένειά του, η οποία εξέφρασε τη θλίψη της για την απώλεια, ενώ «η ημερομηνία και η ώρα της κηδείας θα ανακοινωθούν σύντομα», όπως τονίζεται.
Με μακρά πορεία στη δισκογραφία και τις ζωντανές εμφανίσεις, άφησε το δικό του αποτύπωμα στη διατήρηση και την ανάδειξη της ελληνικής μουσικής παράδοσης.
Γεννημένος στα Ιωάννινα στις 30 Αυγούστου 1943, ο Λάκης Χαλκιάς (πραγματικό όνομα: Μιχάλης Χαλκιόπουλος) έφερε στους ώμους του τη βαριά κληρονομιά της μεγαλύτερης ίσως μουσικής οικογένειας της χώρας. Ήταν η τέταρτη γενιά της θρυλικής δυναστείας των Χαλκιάδων και γιος του ξακουστού κλαρινίστα Τάσου Χαλκιά.
Η επαφή του με τη μουσική ξεκίνησε πρακτικά από την κούνια, ενώ ήδη από την ηλικία των 7 ετών άρχισε να ασχολείται ενεργά με το τραγούδι. Πολυοργανίστας εκ φύσεως, έμαθε να παίζει άψογα κιθάρα, μπουζούκι, λαούτο, τζουρά και ούτι.
Η περίοδος 1967-1971 τον βρήκε στις ΗΠΑ και τον Καναδά, όπου το καλλιτεχνικό του εκτόπισμα φάνηκε μέσα από τη συνεργασία του με τον παγκοσμίου φήμης ηθοποιό Άντονι Κουίν, σε τηλεοπτική παρουσίαση του «Ζορμπά» (σε μουσική Μίκη Θεοδωράκη) για δίκτυο του Σακραμέντο της Καλιφόρνιας.
Επιστρέφοντας στην Ελλάδα το 1971, η καριέρα του απογειώθηκε μέσα από τη μνημειώδη συνεργασία του με τον συνθέτη Γιάννη Μαρκόπουλο.
Γιώργος Σκούρτης, Βίκυ Μοσχολιού, Γιάννης Μαρκόπουλος και Λάκης Χαλκιάς
Το 1974, η ιστορική περιοδεία στην Αμερική με το συγκρότημα του Γιάννη Μαρκόπουλου, στο πλευρό του Νίκου Ξυλούρη και του Χαράλαμπου Γαργανουράκη, τον έφερε να τραγουδά σε μυθικούς χώρους όπως το Carnegie Hall και το Lincoln Center της Νέας Υόρκης, προκαλώντας ρίγη συγκίνησης στην ομογένεια.
Υπήρξε μια πολυσχιδής προσωπικότητα που τόλμησε να «παντρέψει» το δημοτικό, το ρεμπέτικο και το λεγόμενο έντεχνο λαϊκό τραγούδι. Το 1984 δέχτηκε την πρόταση να μελοποιήσει αποσπάσματα από την «Ιλιάδα» του Ομήρου, ενώ τον ίδιο χρόνο εμφανίστηκε στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού με την «Οδύσσεια» του Ν. Καζαντζάκη σε μουσική Νίκου Μαμαγκάκη. Η ζωντανή καλλιτεχνική του δραστηριότητα υπήρξε ιλιγγιώδης, αριθμώντας πάνω από 2.000 συναυλίες στην Ελλάδα και το εξωτερικό, τις οποίες υπολογίζεται ότι παρακολούθησαν περισσότεροι από 9,5 εκατομμύρια θεατές.
Πολιτικά, υπήρξε πάντα ταγμένος και συνεπής στα πιστεύω του, όντας σταθερά στο πλευρό του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας (ΚΚΕ), με το οποίο είχε κατέλθει και ως υποψήφιος βουλευτής στις εθνικές εκλογές του 2007. Μια «πολυεδρική ερμηνευτική προσωπικότητα, με σπάνιο μέταλλο και πλούσια εκφραστική γκάμα, που σέρνει μαζί της καταβολές αιώνων».
Το έργο του Λάκη Χαλκιά αποτελεί μια ανεξίτηλη πολιτιστική παρακαταθήκη, που θα συνεχίσει να ενώνει το χθες με το αύριο της ελληνικής μουσικής ιστορίας.
«Μεγάλωσα με τα Ηπειρώτικα τραγούδια»
«Ανατράφηκα, μεγάλωσα και γαλουχήθηκα με τα Ηπειρώτικα τραγούδια. Το κλαρίνο του πατέρα μου Τάσου Χαλκιά αντηχεί μες τα αυτιά μου, στο μυαλό μου, στην ψυχή μου. Στο σπίτι, μωρό στη σαρμανίτσα – μια παραδοσιακή, φορητή ξύλινη κούνια – άκουγα τις πρόβες που έκαναν ο πατέρας μου με τα αδέλφια του. Για την ακρίβεια είναι δεκαετίες δικές μου στο τραγούδι, αλλά μαζί με αυτά που κουβαλάω από την οικογένειά μου, η ιστορία μας μετράει πάνω από 176 χρόνια συνεχούς παρουσίας», είχε πει σε μία από τις συνεντεύξεις του.
Η σχέση του με τη μουσική άρχισε από την παιδική του ηλικία. Ασχολήθηκε με το τραγούδι από τα επτά του χρόνια, ενώ στα 16 του εργαζόταν ήδη ως επαγγελματίας μουσικός. Εκτός από ερμηνευτής, υπήρξε πολυοργανίστας, παίζοντας κιθάρα, μπουζούκι, λαούτο, τζουρά και ούτι.
Στη Γρανιτσοπούλα
Τον Αύγουστο του 2022 ο Λάκης Χαλκιάς βρέθηκε στη γενέτειρά του, στη Γρανιτσοπούλα, όπου ο Δήμος Ζίτσας προχώρησε στα αποκαλυπτήρια της προτομής του Τάσου Χαλκιά με τον σπουδαίο ερμηνευτή να δίνει το «παρών» και να μιλά με συγκίνηση για τον τόπο καταγωγής του αλλά και για την πορεία των Χαλκιάδων στο ελληνικό μουσικό στερέωμα της παραδοσιακής δημοτικής και λαϊκής μουσικής. Μάλιστα είχε εκφράσει τη χαρά και ικανοποίησή του για την πρόθεση του Δήμου Ζίτσας όπως είχε ανακοινώσει τότε ο δήμαρχος Μιχ. Πλιάκος να προχωρήσει στη σύσταση και λειτουργία του Μουσείου των Χαλκιάδων στη Γρανιτσοπούλα.
Συλλυπητήρια
Μετά τη θλιβερή είδηση του θανάτου του Λάκη Χαλκιά, ο δήμαρχος Ζίτσας, Μιχάλης Πλιάκος, προέβη στην ακόλουθη δήλωση:
«Με βαθύτατη θλίψη και συγκίνηση, ο Δήμος Ζίτσας και ολόκληρη η Ήπειρος αποχαιρετούν έναν από τους σπουδαιότερους θεματοφύλακες της μουσικής μας παράδοσης, τον Λάκη Χαλκιά. Γόνος της ιστορικής και εμβληματικής οικογένειας των Χαλκιάδων, ο Λάκης Χαλκιάς υπηρέτησε με απαράμιλλο ήθος, αυθεντικότητα και πάθος το ελληνικό τραγούδι, αφήνοντας πίσω του μια δυσαναπλήρωτη απώλεια και μια τεράστια πολιτιστική παρακαταθήκη.
Η φωνή του, συνδεδεμένη άρρηκτα με τους καημούς, τις χαρές και την ψυχή του ηπειρώτικου ελληνισμού, σίγησε, αλλά το έργο του θα παραμείνει ζωντανό για να καθοδηγεί τις επόμενες γενιές.
Ως ελάχιστο δείγμα πένθους και σεβασμού στη μνήμη του μεγάλου μας ερμηνευτή, ο Δήμος Ζίτσας ανακοινώνει τη ματαίωση της καθιερωμένης πολιτιστικής εκδήλωσης στην Κοινότητα Γρανιτσοπούλας που ήταν προγραμματισμένη για τις 12 Αυγούστου, η οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί στη μνήμη του αείμνηστου πατέρα του και κορυφαίου δεξιοτέχνη του κλαρίνου, Τάσου Χαλκιά.
Η σκέψη όλων μας βρίσκεται στην οικογένεια, τους οικείους και τους συνεργάτες του. Εκφράζω τα πλέον ειλικρινή και θερμά μου συλλυπητήρια για την απώλεια ενός σπουδαίου ανθρώπου και καλλιτέχνη που τίμησε τις ρίζες του και την πατρίδα μας όσο λίγοι. Κρατώ ως πολύτιμη παρακαταθήκη και θεωρώ μεγάλη τιμή για εμένα την φιλία του», καταλήγει στη δήλωσή του ο κ. Πλιάκος.
Η υπουργός Πολιτισμού
«Ο Λάκης Χαλκιάς λειτουργώντας ως γέφυρα μεταξύ της παράδοσης και της ανανέωσης, έδωσε διακριτή υπόσταση στην ελληνική μουσική, με ερμηνείες σε υψηλού επιπέδου μελοποιημένη ποίηση, όπως και στο αυθεντικό δημοτικό τραγούδι» τονίζει μεταξύ άλλων, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη σε δήλωσή της, πληροφορούμενη την απώλεια του Λάκη Χαλκιά.
Η υπουργός Πολιτισμού αναφέρεται στη σημαντική καλλιτεχνική του πορεία υπογραμμίζοντας ότι «ο Λάκης Χαλκιάς μας χάρισε, με την υπέροχη φωνή του, τις μουσικές του γνώσεις, το ήθος και τον σεβασμό του στην παράδοση, μοναδικές ερμηνείες, που εγγράφονται ως απαράγραπτο κληροδότημα στη μουσική μας». «Άνθρωπος, με αταλάντευτες πολιτικές πεποιθήσεις, τις οποίες υπηρέτησε πιστά και με συνεπή κοινωνική στράτευση, υπήρξε γνήσιος εκφραστής των συλλογικών αγωνιών του λαού, αφήνοντας παρακαταθήκη τη μακρά και γόνιμη πορεία του στην Τέχνη, αλλά και το απαράμιλλο ήθος και την υπερήφανη στάση της ζωής του» καταλήγει η κ. Μενδώνη απευθύνοντας ειλικρινέστατα συλλυπητήρια στην οικογένεια και τους φίλους του.
Ο Ν. Δένδιας
Ο Λάκης Χαλκιάς υπήρξε μία εμβληματική προσωπικότητα στον χώρο της ελληνικής μουσικής και άξιος συνεχιστής της σπουδαίας παράδοσης της οικογένειας των Χαλκιάδων, όπως ανέφερε, με ανάρτησή του στο κοινωνικό δίκτυο «Χ» ο υπουργός Εθνικής Άυνας, Νίκος Δένδιας, για τον θάνατο του Λάκη Χαλκιά.
«Μαζί με τον Νίκο Ξυλούρη και τον Χαράλαμπο Γαργανουράκη κατάφερε να συνδυάσει το παραδοσιακό τραγούδι με την έντεχνη δημιουργία, ερμηνεύοντας με τον δικό του ιδιαίτερο τρόπο έργα του Γιάννη Μαρκόπουλου και άλλων σημαντικών συνθετών», υπογράμμισε ο κ. Δένδιας και κατέληξε: «Ειλικρινή συλλυπητήρια για την απώλειά του στους οικείους του».
Επιμέλεια: Βασίλης Λούπας
