Σε ισχύ η ΚΥΑ σύμφωνα με τον ευρωβουλευτή, Γ. Μανιάτη, ωστόσο η Διεύθυνση Περιβάλλοντος Ηπείρου, διευκρινίζει κατηγορηματικά πως υπάρχουν παράμετροι που πρέπει να καλύπτονται – Ερώτηση στη Βουλή από τον Γ. Τσίμαρη, κοινό μέτωπο συνεργασίας προτείνει ο Θ. Μπέγκας
Στο προσκήνιο βρίσκεται τις τελευταίες ημέρες το φαινόμενο της αιθαλομίχλης στο Λεκανοπέδιο των Ιωαννίνων, καθώς ο χειμώνας πλησιάζει και είναι βέβαιο πως η πόλη θα βρεθεί και πάλι στη «δίνη» του συγκεκριμένου φαινομένου.
Η αιθαλομίχλη στα Ιωάννινα έφτασε μάλιστα στη Βουλή, για πολλοστή φορά, ενώ το θέμα επιχείρησε να αναδείξει από τα Ιωάννινα όπου βρέθηκε και ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Γιάννης Μανιάτης που ως πρώην υπουργός Ενέργειας το 2014 μαζί με τον τότε υπουργό Οικονομικών κ. Σταϊκούρα είχαν συνυπογράψει τη σχετική ΚΥΑ για την επιδότηση των λογαριασμών ρεύματος στους έχοντες Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο ως μέτρο αντιμετώπισης της αιθαλομίχλης.
Ο κ. Μανιάτης, από την πρωτεύουσα της Ηπείρου, υποστήριξε δημόσια πως σήμερα πως η ΚΥΑ είναι σε ισχύ και μπορεί να εφαρμοστεί, ωστόσο τελείως διαφορετική είναι η άποψη της αρμόδιας Διεύθυνσης Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Ηπείρου.
Σύμφωνα μάλιστα και με ρεπορτάζ του Ioannina TV, η Διεύθυνση Περιβάλλοντος, εμπλέκεται στην πιθανότητα εφαρμογής της ΚΥΑ για την περιοχή των Ιωαννίνων τις ημέρες που η αιθαλομίχλη σπάει όλα τα κοντέρ, καθώς η Απόφαση ενεργοποιείται με απόφαση του περιφερειάρχη, ωστόσο η Διεύθυνση διευκρινίζει κατηγορηματικά πως υπάρχουν παράμετροι που πρέπει να καλύπτονται, όπως είναι οι υψηλές συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων με μέση τιμή άνω των 150 Mg/m3 και μάλιστα για συνεχόμενες ημέρες και όχι περιστασιακά.
Το απόγευμα της Κυριακής, προσερχόμενος στην εκδήλωση της Ν.Ε ΠΑΣΟΚ Ιωαννίνων στην οποία ήταν κεντρικός προσκεκλημένος ο κ. Μανιάτης υπεραμύνθηκε της Απόφασης επανέλαβε ότι αυτή βρίσκεται σε ισχύ και μπορεί να ενεργοποιηθεί με απλή απόφαση του οικείου περιφερειάρχη και πως αυτό έγινε κατά το παρελθόν σε άλλες περιφέρειες, τις οποίες και ανέφερε.
«Η Απόφαση δίνει τη δυνατότητα της δωρεάν κατανάλωσης ρεύματος για διπλάσιο αριθμό ημερών από αυτόν που υπάρχουν υπερβάσεις των σωματιδίων, για όσους είναι ενταγμένοι στο Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο και έκπτωση 70% στην τιμή του ρεύματος για όλους τους υπόλοιπους. Η απόφαση είναι σε ισχύ και για να εφαρμοστεί απαιτείται μία απλή απόφαση του περιφερειάρχη σε όλες τις περιφέρειες, πλην της Αττικής που απαιτείται απόφαση του υπουργείου», ανέφερε ο κ. Μανιάτης.
Η απάντηση στην Περιφερειακή Επιτροπή
Από την άλλη, στη συνεδρίαση της Περιφερειακής Επιτροπής το πρωί της Δευτέρας ο κ. Καχριμάνης ρωτήθηκε από την αντιπολίτευση συνολικά για το θέμα αλλά και επιμέρους για την εν λόγω ΚΥΑ και αν είναι ή όχι άμεσα εφαρμόσιμη. Η απάντηση του περιφερειάρχη ήταν το λιγότερο απαξιωτική για τον κ. Μανιάτη αφού ακούστηκε να λέει, ότι ο Μανιάτης μπορεί να λέει ό,τι θέλει.
Κοινοποίησε ωστόσο στα τοπικά ΜΜΕ το έγγραφο της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού το οποίο αναφέρεται στην εν λόγω ΚΥΑ και στο κατά πόσον είναι εφαρμόσιμη στην περίπτωση των Ιωαννίνων.
Όπως επισημαίνει μεταξύ άλλων η Διεύθυνση, «η εν λόγω διάταξη εφαρμόζεται σε περίπτωση έκδοσης ανακοίνωσης κήρυξης εφαρμογής βραχυπρόθεσμων μέτρων μείωσης εκπομπών αιωρούμενων σωματιδίων από εστίες καύσης και συγκεκριμένα έκδοσης σύστασης για διακοπή χρήσης τζακιών, θέρμανσης στερεών καυσίμων και θερμαστρών βιομάζας από τον αρμόδιο περιφερειάρχη. Για να εκδοθεί η συγκεκριμένη σύσταση θα πρέπει οι μέσες ημερήσιες συγκεντρώσεις να υπερβαίνουν τα 150mg/m3. Επιπλέον θα πρέπει να υπάρχει πρόβλεψη για διατήρηση των συγκεκριμένων επιπέδων για την επόμενη ημέρα. Όταν προβλέπεται σύντομη και σημαντική αλλαγή των μετεωρολογικών συνθηκών, τέτοια που να ευνοεί τη μείωση των συγκεντρώσεων, η εφαρμογή των διαφόρων μέτρων μπορεί να μην κηρυχθεί ώστε να μην υπάρξει άσκοπη διατάραξη στο ρυθμό λειτουργίας των αστικών περιοχών, ακόμη κι αν πρόσκαιρα σημειωθεί μικρή υπέρβαση των οριακών τιμών συγκέντρωσης του κάθε επιπέδου.
Επομένως, για την εφαρμογή των παραπάνω πρέπει να υπάρχει σοβαρό επεισόδιο ατμοσφαιρικής ρύπανσης αρκετών ημερών, π.χ. τουλάχιστον 2-3 ημερών, ώστε να έχει κάποιο νόημα η εφαρμογή του συγκεκριμένου μέτρου ώστε να μην υπάρξει άσκοπη αναστάτωση των κατοίκων, χωρίς ουσιαστική οικονομική ελάφρυνση τελικά για τους πολίτες. Για να έχει πρακτικό αποτέλεσμα το συγκεκριμένο μέτρο θα πρέπει να έχουμε πολυήμερο επεισόδιο ατμοσφαιρικής ρύπανσης με μέσες ημερήσιες τιμές που προσεγγίζουν και ξεπερνούν τα 150 Mg/m3.
Στην περιοχή των Ιωαννίνων, οι υπερβάσεις για τα αιωρούμενα σωματίδια αφορούν κυρίως μέσες ημερήσιες συγκεντρώσεις στα επίπεδα των 50-100 mg/m3. Υπερβάσεις των 150mg/m3 σε μέση ημερήσια τιμή έχουν σημειωθεί μεμονωμένα 5-6 φορές τα τελευταία 10 χρόνια και συνήθως σημειώνονται τις ημέρες των Χριστουγέννων ή της Πρωτοχρονιάς που χρησιμοποιείται από πολύ κόσμο και για όλη την ημέρα το τζάκι και γενικότερα η θέρμανση των κτιρίων. Επιπλέον είναι εξαιρετικά δύσκολο να διαχυθεί μέσα σε μία ημέρα η πληροφορία σε όλους τους πολίτες ώστε να αλλάξουν, εφόσον και αυτό είναι εφικτό τον τρόπο θέρμανσης σε συστήματα εξαρτώμενα από το ηλεκτρικό ρεύμα.
Σημειώνεται τέλος, ότι το συγκεκριμένο μέτρο δεν έχει τύχει εφαρμογής σε καμία πόλη της Ελλάδας από τη θεσμοθέτησή του. Λόγω μάλιστα της μικρής αποδοτικότητάς του στους πολίτες (στην καλύτερη περίπτωση 2 ή 3 ημέρες έκπτωσης 30% στη βασική τιμή του ρεύματος) και της πολυπλοκότητας εφαρμογής της έκπτωσης για μία ή δύο πιθανόν μη συνεχόμενες ημέρες από τον ΔΕΔΔΗΕ και τους παρόχους σχεδιάζεται από το ΥΠΕΝ η τροποποίησή του», αναφέρεται χαρακτηριστικά στο έγγραφο της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού της Περιφέρειας Ηπείρου.
Ερώτηση στη Βουλή
Την ίδια στιγμή, την εφαρμογή των προβλεπόμενων μέτρων οικονομικής ανακούφισης των καταναλωτών κατά τις περιόδους αιθαλομίχλης στα Ιωάννινα θέτει στο επίκεντρο Επίκαιρης Ερώτησής του προς τον υπουργό Περιβάλλοντος ο βουλευτής Ιωαννίνων του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Ιωάννης Τσίμαρης. Παράλληλα, ζητά να διασφαλιστούν οι απαραίτητοι πόροι και να αποσαφηνιστεί ο τρόπος ενεργοποίησης των σχετικών μέτρων.
Τη διάσταση του προβλήματος αναδεικνύουν, σύμφωνα με την έκθεση της IQAir για το 2025, τα στοιχεία για την ποιότητα του αέρα στην πόλη. Ειδικότερα, τα Ιωάννινα κατατάσσονται στο 8% των πόλεων παγκοσμίως με τη χειρότερη ποιότητα αέρα, ενώ οι μέσες ετήσιες συγκεντρώσεις των αιωρούμενων σωματιδίων PM2,5 είναι 4,3 φορές υψηλότερες από την κατευθυντήρια τιμή του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.
Το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, βάσει υπουργικών αποφάσεων του 2013 και του 2014, προβλέπει οικονομικές ελαφρύνσεις στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος όταν καταγράφονται επεισόδια αιθαλομίχλης και πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Οι πρόσφατες δημόσιες αναφορές του Γιάννη Μανιάτη σχετικά με τη δυνατότητα εφαρμογής των υφιστάμενων ρυθμίσεων επαναφέρουν το ζήτημα της διαδικασίας ενεργοποίησης του μέτρου και της εξασφάλισης της χρηματοδότησής του.
Με την Επίκαιρη Ερώτηση, ο κ. Τσίμαρης ζητά από το υπουργείο να διευκρινίσει εάν έχουν προβλεφθεί οι αναγκαίοι οικονομικοί πόροι για τα έτη 2026 και 2027. Ζητά επίσης συγκεκριμένες δεσμεύσεις και χρονοδιάγραμμα για την επικαιροποίηση του θεσμικού πλαισίου, ώστε οι ελαφρύνσεις να ενεργοποιούνται εγκαίρως και αυτοματοποιημένα, με βάση τις μετρήσεις των αιωρούμενων σωματιδίων PM10 και PM2,5.
Ενόψει του χειμώνα 2026–2027, ζητούμενο είναι τα προβλεπόμενα μέτρα να εφαρμοστούν στην πράξη και να προσφέρουν οικονομική στήριξη στα ευάλωτα νοικοκυριά, συμβάλλοντας παράλληλα στην προστασία της δημόσιας υγείας.
Ο Δήμαρχος Ιωαννίνων
Με τη σειρά του, την Δευτέρα, ο δήμαρχος Ιωαννίνων, Θωμάς Μπέγκας, πρότεινε να βρεθεί ένα κοινό μέτωπο συνεννόησης με στόχο μια εφικτή λύση για το μείζον θέμα της αιθαλομίχλης.
Ο κ. Μπέγκας πιστεύει ότι ήρθε πλέον ο καιρός όλοι οι εμπλεκόμενοι, βουλευτές, περιφερειάρχης, δήμαρχος, ΤΕΕ, Πανεπιστήμιο να καθίσουν σε ένα τραπέζι και να δουν από κοινού τη διεκδίκηση λύσεων.
Στον απόηχο των όσων είπε ο Γιάννης Μανιάτης στη διάρκεια της επίσκεψής του στα Γιάννενα, ο δήμαρχος κ. Μπέγκας, δεν μπαίνει στη λογική μεμονωμένων πράξεων, αλλά καλεί όλους να ενωθούν στη διεκδίκηση λύσης.
Διατυπώνοντας τη δική του άποψη, ο κ. Μπέγκας, ξεκαθάρισε ότι το ζήτημα της αιθαλομίχλης αφορά τη δημόσια υγεία. Κάλεσε όλους τους πολίτες και ειδικά εκείνους που ανάβουν το τζάκι «για παρέα» να μην το κάνουν ειδικά τις ημέρες που η ατμόσφαιρα είναι επιβαρυμένη, ενώ τόνισε επίσης πως το κόστος αγοράς μιας αντλίας θερμότητας είναι μεγάλο ακόμη και εάν μιλάμε για ένα ποσοστό το οποίο θα δοθεί μέσω προγράμματος στον δικαιούχο.
Ο κ. Μπέγκας επανέλαβε ότι για το σοβαρό αυτό θέμα είναι καιρός οι φορείς να καθίσουν σε ένα τραπέζι και να συζητήσουν τι μπορεί να γίνει. Στόχος αυτής της κοινής συμμαχίας είναι η άμεση θεσμοθέτηση γενναίων κοινωνικών ενισχύσεων, η επιδότηση καθαρών μορφών θέρμανσης και η παροχή φθηνού ρεύματος, προκειμένου να προστατευτεί το περιβάλλον της πόλης και, πάνω απ’ όλα, η υγεία των κατοίκων της.
Επιμέλεια: Βασίλης Λούπας
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΣ ΣΤΙΣ 13-10-2026




